Stany - Historia wersji

Urszula: /* Zakonnik/Zakonnica */

2025-03-16T09:52:18Z

‎Zakonnik/Zakonnica

Urszula o 22:21, 12 lut 2025

2025-02-12T22:21:46Z

Urszula o 22:10, 12 lut 2025

2025-02-12T22:10:35Z

Urszula: /* Stan trzeci */

2025-01-22T22:04:39Z

‎Stan trzeci

Urszula o 18:56, 22 sty 2025

2025-01-22T18:56:26Z

Urszula o 18:52, 22 sty 2025

2025-01-22T18:52:52Z

Podgląd zmian

Mynthon o 20:22, 29 mar 2023

2023-03-29T20:22:21Z

Salahad: /* Utrzymanie */

2020-02-23T23:13:18Z

‎Utrzymanie

Salahad: /* Utrzymanie */

2020-02-23T23:12:56Z

‎Utrzymanie

Salahad o 20:15, 23 lut 2020

2020-02-23T20:15:55Z

@@ Linia 134: / Linia 134: @@
 Mnisi i mniszki, nie posiadający święceń kapłańskich ani funkcji kierowniczych w swoim zgromadzeniu zwani są "braćmi" lub "siostrami". Miano "ojców" oraz "matek" przysługuje natomiast tym zakonnikom, którzy oprócz ślubów zakonnych uzyskali także świecenia kapłańskie lub którzy pełnią w swej wspólnocie funkcje przewodnią przeora lub przeoryszy.
-Zakony, których członkowie pełnią misje chrystianizacyjną wśród ludów Żmudzi to: '''Benedyktyni, Cystersi, Dominikanie i Franciszkanie'''.
+Zakony, których członkowie pełnią misje chrystianizacyjną wśród ludów Żmudzi to: '''Benedyktyni, Cystersi, Dominikanie, Franciszkanie i Klaryski'''.
 ::''Więcej na temat chrześcijaństwa znajdziesz tutaj "[[Dodatek: Chrześcijanie]]"''

@@ Linia 7: / Linia 7: @@
 Między stanami i wewnątrz nich panuje system hierarchicznej zależności zwany '''ustrojem lennym'''. Opiera się on na '''seniorach''' czyli  '''właścicielach ziemskich''' zwanych na Żmudzi '''hospodarami'''. Nadają oni swoje ziemie innym osobom, czyniąc je tym samym swoimi '''lennikami'''.
-Seniorem lub lennikiem może zostać tylko członek stanu rycerskiego albo duchownego. Chłop może jedynie uzyskać prawo do użytkowania ziemia (tj. do jej uprawy, polowania itp.).
+Seniorem lub lennikiem może zostać tylko członek stanu wyższego albo duchownego. Chłop może jedynie uzyskać prawo do użytkowania ziemii (tj. do jej uprawy, polowania itp.).
 Stosunek lenny pomiędzy lennikiem a jego seniorem jest dziedziczny, zwyczajowo jednak oczekuje się odnowienia tego kontraktu przy każdym kolejnym dziedziczeniu.
@@ Linia 23: / Linia 23: @@
 Charakterystyczna dla średniowiecznej Żmudzi, Litwy i Rusi, grupa zawodowych wojowników, doradców, nadzorów i urzędników, uważana za stan wyższy.
-W przeciwieństwie do rycerstwa, bojarem nie trzeba się urodzić. Tytuł bojarski nadawany jest przez Kunigasa przeważnie za zasługi wojenne, siłę, przymioty charakteru, albo z racji posiadanego majątku. Granice między chłopstwem, a bojarstwem są relatywnie płynne, zaś obie te grupy często się przenikają tj. chłopi awansują na bojarów, a bojarzy ubożeją do rangi chłopów.
+W przeciwieństwie do rycerstwa, bojarem nie trzeba się urodzić. Tytuł bojarski nadawany jest najczęściej przez Kunigasa przeważnie za zasługi wojenne, siłę, przymioty charakteru, albo z racji posiadanego majątku. Granice między chłopstwem, a bojarstwem są relatywnie płynne, zaś obie te grupy często się przenikają tj. chłopi awansują na bojarów, a bojarzy ubożeją do rangi chłopów.
 Bojar bez ziemi, nie może posiadać chłopa na własność - dopiero kiedy zyska ziemię, stanie się Hospodarem i będzie miał tą możliwość.
@@ Linia 65: / Linia 65: @@
 W przypadku dzieci spoza małżeńskiego łoża o przynależności do stanu rycerskiego decyduje uznanie przez ojca. Uznany bękart teoretycznie ma prawa równe swojemu rodzeństwu z prawego łoża, jednak biegnąca przez środek jego herbu bastardzia pręga nie pozwala mu zapomnieć o swoim pochodzeniu.
-Bękarty budzą powszechną nieufność ponieważ są owocem kłamstwa i zdrady - normalnym jest traktować ich na równi z wiarołomcami i odstępstwa od tego narażają reputację postaci na szwank.
+'''Bękarty budzą powszechną nieufność ponieważ są owocem kłamstwa i zdrady - normalnym jest traktować ich na równi z wiarołomcami i odstępstwa od tego narażają reputację postaci na szwank.'''
 Branki i kobiety z wysokich rodów które popełniają mezalians nie przekazują rycerskiej krwi swoim dzieciom, jeśli ich ojcami są reprezentanci stanów niższych albo bojarzy. Niepierworodne dzieci stanu rycerskiego, częstokroć zostawały duchownymi lub uczonymi. Poszczególne rody rycerskie różniły się od siebie wpływami i majętnością lecz każdemu z nich przysługiwały prawa stawiające ich członków bardzo wysoko w społecznej hierarchii.

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
-W świecie Limes Mundi obowiązującym ustrojem społeczno-gospodarczo-politycznym jest '''feudalizm''', zakładający hierarchiczny podział całego społeczeństwa na trzy stany: '''rycerski''', '''duchowny''' i '''trzeci'''. Na przestrzeni wieków każdy z regionów Europy wykształcił własne zwyczaje panujące w obrębie danego stanu, przez co niektóre ich aspekty mogą się znacząco od siebie różnić. Podstawowa triada pozostaje jednak niezmienna.
+W świecie Limes Mundi obowiązującym ustrojem społeczno-gospodarczo-politycznym jest '''feudalizm''', zakładający hierarchiczny podział całego społeczeństwa na trzy stany: '''wyższy''', '''duchowny''' i '''trzeci'''. Na przestrzeni wieków każdy z regionów Europy wykształcił własne zwyczaje panujące w obrębie danego stanu, przez co niektóre ich aspekty mogą się znacząco od siebie różnić. Podstawowa triada pozostaje jednak niezmienna.
-* '''Stan rycerski''' obejmuje '''rycerstwo''' (przybyszów z zachodu) oraz '''bojarstwo''' (lokalnych i wschodnich możnych).
+* '''Stan wyższy''' obejmuje '''rycerstwo''' (przybyszów z zachodu) oraz '''bojarstwo''' (lokalnych i wschodnich możnych).
 * '''Stan duchowny''' reprezentują wyłącznie duchowni wyznań chrześcijańskich.
 * '''Stan trzeci''' grupuje natomiast każdego kto nie przynależy do rycerstwa lub nie jest duchownym. '''Pogańscy kapłani''' także postrzegani są jako reprezentanci stanu trzeciego.

← poprzednia wersja		Wersja z 22:04, 22 sty 2025
Linia 139:		Linia 139:

	=Stan trzeci=		=Stan trzeci=
		+	===Chłopstwo===
	Mianem chłopstwa określa się nieuprzywilejowaną kastę ludności zamieszkującej obszary wiejskie, grody i miasta, której głównym zajęciem jest wytwarzanie płodów rolnych, rzemiosło i handel. W świecie Limes Mundi status wszystkich chłopów, niezależnie od ich pochodzenia i wyznania jest taki sam względem pozostałych stanów i wiąże się z poddaństwem.		Mianem chłopstwa określa się nieuprzywilejowaną kastę ludności zamieszkującej obszary wiejskie, grody i miasta, której głównym zajęciem jest wytwarzanie płodów rolnych, rzemiosło i handel. W świecie Limes Mundi status wszystkich chłopów, niezależnie od ich pochodzenia i wyznania jest taki sam względem pozostałych stanów i wiąże się z poddaństwem.

@@ Linia 107: / Linia 107: @@
 ===Utrzymanie===
 Każdy rycerz musi na koniec gry zgromadzić przynajmniej '''35 gr''', które MG pobierze z jego oddanych przedmiotów po grze. Bez tej kwoty ubożeje i musi kontynuować grę w przyszłym roku z widocznie niezamożnym odzieniem oraz kiepskim ekwipunkiem. Dodatkowo, pozostali członkowie stanu rycerskiego jak i chłopstwo zostanie poinformowane o jego fatalnej sytuacji materialnej. Majątek powyżej 35 gr pozostaje w jego posiadaniu.
 ==Dama==

@@ Linia 72: / Linia 72: @@
 ===Rycerz===
-Tytuł ten otrzymać może każdy kogo na rycerza pasowano, lecz przywilej ten zarezerwowany jest wyłącznie dla członków rodów rycerskich a wyjątki zdarzają się niezwykle rzadko, w drodze uhonorowania za niezwykłe zasługi. Choć sam tytuł rycerza nie jest dziedziczny, to przynależność do rycerskiego rodu i płynące z niej przywileje już tak. Niepierworodne dzieci stanu rycerskiego, częstokroć zostawały duchownymi lub uczonymi. Poszczególne rody rycerskie różniły się od siebie wpływami i majętnością lecz każdemu z nich przysługiwały prawa stawiające ich członków bardzo wysoko w społecznej hierarchii.
+Tytuł ten otrzymać może każdy kogo na rycerza pasowano, lecz przywilej ten zarezerwowany jest wyłącznie dla członków rodów rycerskich a wyjątki zdarzają się niezwykle rzadko, w drodze uhonorowania za niezwykłe zasługi. Choć sam tytuł rycerza nie jest dziedziczny, to przynależność do rycerskiego rodu i płynące z niej przywileje już tak. W przypadku dzieci spoza małżeńskiego łoża o przynależności do stanu rycerskiego decyduje uznanie przez ojca. W takim wypadku uznany bękart teoretycznie ma prawa równe swojemu rodzeństwu z prawego łoża, jednak biegnąca przez środek jego herbu bastardzia pręga nie pozwala mu zapomnieć o swoim pochodzeniu. Branki i kobiety z wysokich rodów które popełniają mezalians nie przekazują rycerskiej krwi swoim dzieciom, jeśli ich ojcami są reprezentanci stanów niższych albo bojarzy. Niepierworodne dzieci stanu rycerskiego, częstokroć zostawały duchownymi lub uczonymi. Poszczególne rody rycerskie różniły się od siebie wpływami i majętnością lecz każdemu z nich przysługiwały prawa stawiające ich członków bardzo wysoko w społecznej hierarchii.
 Tak zwani błędni rycerze, to rycerze bez ziemi, którzy poszukiwanie przygód, chwały i zbawienia przedkładają ponad przynależność do rodu oraz służbę seniorowi. To idealiści, starający się całe swoje postępowanie oprzeć na opiewanych pieśniami, '''ośmiu cnotach rycerskich''':

@@ Linia 111: / Linia 111: @@
 ===Utrzymanie===
-Każdy rycerz musi na koniec gry zgromadzić przynajmniej '''35 gr''', które oddaje MG. Bez tej kwoty ubożeje i musi kontynuować grę w przyszłym roku z widocznie niezamożnym odzieniem oraz kiepskim ekwipunkiem. Dodatkowo, pozostali członkowie stanu rycerskiego jak i chłopstwo zostanie poinformowane o jego fatalnej sytuacji materialnej. Majątek powyżej 35 gr pozostaje w jego posiadaniu.
+Każdy rycerz musi na koniec gry zgromadzić przynajmniej '''35 gr''', które MG pobierze z jego oddanych przedmiotów po grze. Bez tej kwoty ubożeje i musi kontynuować grę w przyszłym roku z widocznie niezamożnym odzieniem oraz kiepskim ekwipunkiem. Dodatkowo, pozostali członkowie stanu rycerskiego jak i chłopstwo zostanie poinformowane o jego fatalnej sytuacji materialnej. Majątek powyżej 35 gr pozostaje w jego posiadaniu.
 Dama, aby zachować wytworne suknie i jedwabne chusty musi uzbierać 20 gr.
 =Stan duchowny=

@@ Linia 62: / Linia 62: @@
 ===Utrzymanie===
-Każdy bojar musi na koniec gry zgromadzić przynajmniej '''50 gr''', które oddaje MG. Bez tej kwoty traci przywilej bycia bojarem i kontynuuje grę w przyszłym roku jako chłop. Majątek powyżej 50 gr pozostaje w jego posiadaniu.
+Każdy bojar musi na koniec gry zgromadzić przynajmniej '''50 gr''', które MG pobierze z jego oddanych przedmiotów po grze. Bez tej kwoty traci przywilej bycia bojarem i kontynuuje grę w przyszłym roku jako chłop. Majątek powyżej 50 gr pozostaje w jego posiadaniu.
 ==Rycerstwo==

@@ Linia 25: / Linia 25: @@
 Szczególną pozycję wśród bojarów zajmują '''hospodarowie''' czyli wywodzący się ze starych litewskich, żmudzkich i ruskich rodów, bogaci, wpływowi i posiadających własną ziemię możni. Mniej majętni bojarzy służą u Hospodarów w charakterze wojowników, lenników i doradców, niekiedy będąc równocześnie członkami ich rodów.
 Choć bojarzy zazwyczaj nie znają etykiety i nie jest ona od nich wymagana to jednak starają się odróżniać od chłopów, uwypuklając swój sukces, siłę, wpływy i możliwości. Krótko mówiąc czują się lepsi i tak też się zachowują. Nie dlatego, że są bufonami - po prostu dowiedli swojej lepszości w tak a nie inaczej ułożonym świecie. Wstąpienie w szeregi stanu wyższego jest olbrzymią nobilitacją, dlatego jej utrata nie tylko jest wstydliwa, ale prawdziwie niechciana. Raz zasmakowawszy innego życia niechętnie wraca się do pługa.
@@ Linia 32: / Linia 30: @@
 Bycie bojarem nie jest jednoznaczne z byciem wykształconym. Bojar częściej będzie durnym wieprzem, który dobrze robi bronią i zwozi do domu sporo łupów niż piśmiennym człowiekiem interesu.
-===Bojarka===
+===Bojarinia===
 Nic nie stoi na przeszkodzie, by kobieta pełniła identyczną co bojar rolę. Na Żmudzi kobieta przy broni nie jest niczym nadzwyczajnym. Może więc być wojownikiem, doradcą, lennikiem - grunt by potrafiła otrzymać swój tytuł. Jedynie przybysze z zachodu mogą czuć się zszokowani taką rolą kobiety.
-Bojarka (bojarinia) tak jak każda inna kobieta musi po ślubie nosić na głowie chustę. Tytułu bojarskiego nie nabywa się lub nie przekazuje wraz z zamążpójściem. Dlatego mąż bojarki, który jest chłopem pozostanie nim, póki sam nie sięgnie po społeczny awans. Bojarskie dziecko rodzi się chłopem z bojarskiego rodu. Musi dorosnąć i sam się wykazać, by stać się jednym z bojarów. Małżeństwa między stanami nie są tak szokujące jak na zachodzie, ale rzadko się opłacają.
+Bojarinia tak jak każda inna kobieta musi po ślubie nosić na głowie chustę. Tytułu bojarskiego nie nabywa się lub nie przekazuje wraz z zamążpójściem. Dlatego mąż bojarini, który jest chłopem pozostanie nim, póki sam nie sięgnie po społeczny awans. Bojarskie dziecko rodzi się chłopem z bojarskiego rodu. Musi dorosnąć i sam się wykazać, by stać się jednym z bojarów. Małżeństwa między stanami nie są tak szokujące jak na zachodzie, ale rzadko się opłacają.
 ----
@@ Linia 62: / Linia 60: @@
 Hospodarskiego godła nie trzeba nosić na stroju jednak w dobrym tonie jest umieszczenie go (np. w formie sztandaru) w miejscu gdzie będzie dobrze widoczne i otaczane szacunkiem.
 ==Rycerstwo==
@@ Linia 99: / Linia 100: @@
 ===Dama===
 Damą nazywa się kobietę urodzoną i wychowaną w obrębie rycerskiego rodu, której z tego tytuły przysługują wszelkie przywileje stanu rycerskiego, a także prawo do nazwiska, herbu  i majątku rodowego. Kobiety stanu rycerskiego mogą dziedziczyć na równi z mężczyznami lecz przypadki takie zdarzają się na ogół przy braku męskiego potomka. Damy, podobnie jak i rycerzy obowiązuje etykieta oraz wierność seniorowi. Nie mogą za to używać mieczy czy parać się klasycznymi męskimi zajęciami. Czy wobec tego gra kobietą stanu rycerskiego będzie dla Ciebie nudna? Nie. Postaraj się nam zaufać.
 ===Wygląd===
@@ Linia 110: / Linia 109: @@
 Kobiety co prawda nie używają powyższych insygniów, ale powinny mieć '''herb'''. Zalecamy także odpowiednio bogaty strój - ozdoby i klejnoty we włosach lub na welonach, brosze, pierścienie, naszyjniki - wszelka biżuteria. Wspaniale prezentować się będzie też suknia w rodowych barwach. Każda dama ma także chustkę, którą może podarować swojemu rycerzowi.
 =Stan duchowny=